Hỏi

Dạ Nam Mô A Di Đà Phật nếu được con nhờ chú chia sẻ thêm giúp con về chủ đề VÔ NGÃ ạ , nhờ chú viết bài chia sẻ rõ hơn về những lời Phật dạy về VÔ NGÃ song song với NIỆM TỪ BI thì mình cần phải hiểu như thế nào ạ?

Đáp

Con hiền thân quý!

Lấy tâm đại từ bi làm gốc, vì như lời Phật dạy trong kinh Đại Bát Niết Bàn, đại từ bi là căn bản của tất cả các pháp lành, là Phật Tánh. Chư Phật từ nơi tâm đại từ bi, phát tâm bồ đề thành tựu Phật Quả. Trong khi đó (theo kinh Nikàya), Tâm Từ Bi viên mãn, thời tham và sân được điều phục. Một khi tham sân đoạn tận, hành giả thành tựu từ bi tâm giải thoát, đạt được tam quả Bất Lai (A Na Hàm). Từ đây tuệ tri sự hỷ lạc do từ bi tâm giải thoát mang lại do suy tư tác thành, nên vô thường, quán xả ly sự an lạc này, thời si đoạn tân, thời vô ngã hoàn toàn, chánh trí giải thoát, gánh nặng đã được đặt xuống, hữu kiết sử đã được đoạn diệt hoàn toàn, là bậc A La Hán.

Như vậy, từ sáng sớm đến chiều tối, hành giả luôn chánh niệm tỉnh giác bằng tâm từ bi (thân khẩu ý đều an trú vào tâm từ bi), liên tục chánh niệm hành trì vậy, từ bi tâm sung mãn, tác thành căn cứ địa, làm thành cổ xe, chứng đạt và an trú, thời sẽ thành tựu từ bi tâm giải thoát. (… hãy an trú niệm này, khi đứng hay khi đi, khi ngồi hay khi nằm, lâu cho đến khi nào, khi đang còn tỉnh thức, nếp sống này như vậy, người đời đề cập đến, là nếp sống tối thượng. Kinh Lòng Từ, Tiểu Tụng, Tiển Bộ Kinh, Hòa Thượng Thích Minh Châu dịch)

Thức dậy mỉm miệng cười

Hai mươi bốn giờ tinh khôi

Nguyện xin sống trọn vẹn

Mắt thương nhìn cuộc đời.

(Thiền sư Thích Nhất Hạnh)_

Ngoài ra, Vô ngã có thể được thực hành thường xuyên làm cho sung mãn bằng cách xả ly tất cả pháp qua một trong những cách quán như sau:

1) Tất cả các pháp đều vô tự tánh, vô sở đắc, không tồn tại độc lập do duyên khởi sanh nên không thật có (quán như vậy, tâm con sẽ được xả ly hết thảy pháp, tức là không chấp một pháp nào)

2) Quán các pháp đều huyễn mộng:

Hãy nhìn như bột nước

Hãy nhìn như cảnh huyễn

Quán nhìn đời như vậy

Thần chết không bắt gặp.

(Pháp Cú 170)

Hoặc trong Phẩm Thập Hạnh, Hoa Nghiêm Kinh

Tất cả các pháp đều hư vọng, chẳng thiệt, chóng sanh, chóng diệt, không kiên cố, như mộng như huyễn, như bóng như vang, NÓI DỐI PHỈNH KẺ NGU. Hiểu được như vậy liền được giác ngộ, được tất cả hành pháp, thông đạt sanh tử và niết bàn, chứng Phật bồ đề, tự được độ, khiến người được độ, tự giải thoát, khiến người giải thoát… (Hoa Nghiêm Kinh, Tập II, trtr.455-456. Hòa Thượng Thích Trí Tịnh dịch).

3) Quán các pháp vô thường

Các hành là vô thường

Chúng sanh rồi chúng diệt

Đã sanh chúng phải diệt

Nhiếp chúng là an lạc.

(Trường Bộ Kinh - Digha Nikàya. 16. Kinh Đại Bát Niết Bàn. Tụng Phẩm VI. Hòa Thượng Thích Minh Châu dịch)

4) Quán nhân duyên: do cái này có mặt, thời cái kia có mặt (hay do cái này sanh, thời cái kia sanh). Do cái này không có mặt, thời cái kia không có mặt (hay do cái này diệt, thời cái kia diệt). Quán như vậy tâm con không chấp vào những gì đang diễn ra (mà do nhân duyên diễn ra như vậy).

5) Trong cái nghe chỉ có cái nghe; trong cái cảm giác, chỉ có cảm giác; trong cái suy tư, chỉ có suy tư … tức là ghi nhận thực tại chúng như vậy, vắng mặt của tự ngã, tức là không thấy cái ta, cái gì của ta trong đó. Hay nói một cách khác, không để ‘mình’ vướng tâm vào trong đó.

6) Chẳng động, chẳng sinh, chẳng khởi …

Lại nữa, vị đại Bồ-tát quán sát "Nhất-thiết, pháp không như thật tướng" chẳng điên-đảo, chẳng động, chẳng thối, chẳng chuyển, như hư-không, không có thật-tính, tất cả lời nói phô dứt, chẳng sinh, chẳng xuất, chẳng khởi, không danh, không tướng, thực không chỗ có, không lường, không ngằn, không ngại, không chướng, chỉ do nhân-duyên mà có, từ điên-đảo mà sinh cho nên nói, thường ưa quán-sát pháp-tướng như thế đó gọi là "chỗ thân-cận" thứ hai của vị Đại Bồ-tát. (Pháp Hoa Kinh. Phẩm 14: An Lạc Hạnh tr. 293. Hòa Thượng Thích Trí Tịnh dịch).

Và vv

Tâm Từ Bi là cực kỳ quan trọng, vì tương ưng với  lộ trình Bát Chánh Đạo, và là Phật Tánh để giúp hành giả điều phục tâm vô ngã vị tha, tiến đến Phật quả (qua vô lượng kiếp tích tập ba-la-mật).

Tin rằng những chia sẻ này hữu ích cho con thương quý.

Nguyện đem công đức này

Hướng về chúng sanh khắp pháp giới

Đồng sanh cõi Cực Lạc.

Trong tâm từ,

Chú Tiến

Ps. Chú xin được chia sẻ bài này đến nhiều Pháp hữu gần xa nhé con hiền thân quý.