2-Ứng Cúng - 應供 - Bhagavant-arhat [Sanskrit], Bhagavâ-Araham [Pali]

– Đức Phật là người xứng đáng được tôn kính và cúng dường. Thực ra, Ngài còn xứng đáng được tôn kính và cúng dường hơn nữa vì Ngài dạy tất cả chúng sinh con đường chấm dứt khổ đau. Trong Phật giáo, các chúng sinh cõi trời chỉ là một loại chúng sinh khác bị mắc kẹt trong vòng luân hồi sinh tử vô tận.

ỨNG CÚNG

Danh hiệu tôn kính thứ hai dành cho Đức Phật là A-la-hán hay Ứng Cúng tức là xứng đáng được Cúng Dường

Đối với một số người, A-la-hán được xem là cấp bậc thấp hơn Đức Phật, còn các vị Bồ Tát thì cao hơn các A-la-hán. Vì vậy, gọi Đức Phật là A-la-hán có thể bị xem là xúc phạm, thiếu hiểu biết, hoặc thậm chí là phạm thượng. Trong suy nghĩ của họ, mỗi vị Phật và Bồ Tát, tiếp đến là các A-la-hán, đều có thứ bậc và vị trí. Trong một cõi trời Phật giáo tưởng tượng, những chúng sinh này phải ngồi theo thứ tự tôn kính, với người quyền năng nhất ở trên và những vị thấp hơn ở dưới—giống như một sơ đồ tổ chức trong văn phòng.

Nếu bạn đã mệt mỏi với luân hồi và một xã hội nơi thứ bậc và hệ thống phân cấp định hình mọi trải nghiệm, thì một thiên đường Phật giáo như vậy có thể nghe thật bất an. Làm sao Niết Bàn có thể mang lại tự do nếu giác ngộ chỉ có nghĩa là một cuộc chạy đua kiểu “chuột chạy trong guồng quay” của doanh nghiệp hay một cái thang khác để leo lên? Tuy vậy, một số người lại bị thu hút bởi khái niệm này vì nó mang đến cho họ một chiếc thang—một mục tiêu để phấn đấu.

Tuy nhiên, điều cốt yếu là phải hiểu rằng Đức Phật thật sự là một A-la-hán. Trong Kinh tạng Pali, Đức Phật đã dạy một con đường dẫn đến Niết-bàn—một trạng thái bình đẳng cho tất cả. Khi một người trở thành A-la-hán, Niết-bàn của họ cũng giống như của Đức Phật. Sự giác ngộ là như nhau đối với mọi người; việc dập tắt ngọn lửa của tâm trí là một trải nghiệm giống nhau ở khắp nơi. Trong một sự hồi phục trọn vẹn, không có chuyện “sự hồi phục của tôi tốt hơn của bạn.”

Nhớ rằng Đức Phật là một vị A-la-hán nhắc nhở chúng ta rằng Niết-bàn có một vị duy nhất. Phật giáo rất đơn giản: đó là sự tự do. Khi chúng ta đạt được Niết-bàn, chúng ta trải nghiệm cùng một hạnh phúc tối thượng mà Đức Phật đã trải qua.

Tuy nhiên, đối với một số người, ý tưởng này thật kinh khủng. Điều này là vì họ đã hoàn toàn bỏ lỡ trọng điểm.

Chắc chắn, các đệ tử không thể ngang bằng với thầy của mình, con cái không thể ngang với cha, hay thần dân không thể ngang với hoàng đế hoặc vua của họ. Nếu điều đó xảy ra, xã hội sẽ trở thành thế nào? Chắc chắn, các A-la-hán thấp kém hơn Đức Phật, nếu không thì tại sao tất cả họ lại cúi đầu và tôn kính Đức Phật, như đã được nêu trong kinh? Nhưng điều đó hoàn toàn bỏ lỡ trọng điểm.

1- Để dùng một phép so sánh.

Giả sử một nhà khoa học đang mắc bệnh ung thư và tìm ra cách chữa cho chính mình; và rồi bệnh nhân nói rằng, tôi sẽ không chữa khỏi ung thư vì tôi muốn trở thành chính nhà khoa học đã khám phá ra phương thuốc đó. Vì vậy tôi sẽ chết, rồi tái sinh, rồi tái sinh; cho đến khi phương thuốc chữa ung thư đó bị lãng quên. Khi đó tôi sẽ tái khám phá cách chữa ung thư để giúp toàn thể nhân loại vào thời điểm không có phương thuốc nào được biết đến! Cao thượng chăng? Ai có thể nói là không? Thôi thì, tùy mỗi người.

2- Khi đó, Phật giáo trở nên phức tạp hơn.

Khi Đức Phật tiếp cận năm vị khổ hạnh, Ngài nói: “Này, ta đã tìm ra một con đường để chấm dứt khổ đau. Nếu các ông theo con đường này, các ông cũng có thể trải nghiệm hạnh phúc tối thượng.” Ngài không tuyển họ vào ngồi ở vị trí thấp nhất trong một sơ đồ tổ chức. Đức Phật đã trao tặng một con đường dẫn đến hạnh phúc tối thượng, một hạnh phúc được chia sẻ bình đẳng giữa Ngài và tất cả những ai đi theo con đường của Ngài. Đó là điều thu hút tôi đến với Phật giáo—không phải để bước vào một cuộc đua khác hay một hệ thống thứ bậc tâm linh.

Vì vậy, khi chúng ta nhớ về Đức Phật như một vị A-la-hán, hãy nhớ rằng Niết-bàn, hay Nirvana, là như nhau đối với chúng ta cũng như đối với Đức Phật.”

Nếu khái niệm trên còn khó hiểu đối với bạn, chúng ta cũng có thể hiểu ‘A-la-hán’ đơn giản là ‘người đáng được tôn kính’. Theo cách diễn giải này, một vị A-la-hán là người đã đạt được sự thanh tịnh trong hành động, lời nói và tâm ý bằng cách dập tắt tham lam, sân hận và vô minh trong tâm trí của mình.

Quan điểm này hướng sự chú ý của chúng ta vào các tương tác với các chúng sinh tâm linh hoặc con người. Chúng ta được dạy rằng những ai xứng đáng nhận được sự tôn trọng, cúng dường hoặc hỗ trợ của chúng ta là những người đã chiến thắng các cuộc đấu tranh nội tâm với những phẩm chất tiêu cực, hoặc thực sự nỗ lực để làm điều đó, chân thành cố gắng dập tắt tham lam, sân hận và si mê của mình.

Đây là một thông điệp thiết yếu, đặc biệt đối với những người mới bắt đầu.